Houtskoolovens veroveren de achtertuin
Van Napolitaanse pizzabakkers tot Vlaamse patio's: houtskoolovens zijn populairder dan ooit. Wat maakt ze zo geliefd?
Houtskoolovens schieten als paddenstoelen uit de grond in achtertuinen en op patio's. De vraag naar ambachtelijk bakken groeit, en dat heeft alles te maken met de zoektocht naar smaak en techniek.
Van ambachtelijke bakkers tot achtertuin
In Zuid-Europa is de houtskooloven nooit weggeweest. Napolitaanse pizzabakkers gebruiken al generaties lang een houtskoolvuur om hun pizza's in enkele minuten knapperig te bakken. Ook ambachtelijke bakkers in Portugal en Spanje zweren bij de houtskooloven voor hun brood. Die traditie sijpelt nu door naar Vlaamse tuinen. Mensen willen zelf de controle over het vuur en de smaak. Een houtskooloven geeft een rokerige toets die je met een gasoven niet krijgt.
Directe en indirecte verhitting
De techniek achter de houtskooloven draait om twee manieren van verhitten. Bij directe verhitting ligt het voedsel rechtstreeks boven de gloeiende kolen. Dat is ideaal voor pizza's, die een korte, hete straal nodig hebben. De temperatuur loopt op tot 400 graden Celsius. Bij indirecte verhitting ligt het voedsel naast de kolen, zodat het langzaam gaart. Dat werkt voor grotere stukken vlees of vis. Deksel dicht en de oven wordt een heteluchtoven. Wie beide technieken beheerst, kan bijna alles bereiden.
Houtskool als brandstof
Houtskool is een van de oudste brandstoffen. Het ontstaat door hout zonder zuurstof te verhitten, waardoor water en teer verdwijnen en bijna pure koolstof overblijft. Het brandt heter en schoner dan hout. In de negentiende eeuw was houtskool de brandstof voor smidsen en kachels. Later werd het verdrongen door gas en elektriciteit. Nu keert het terug, niet voor verwarming, maar voor smaak. De productie van houtskool is wel belastend voor het milieu: er is veel hout voor nodig. Duurzame varianten uit gecertificeerde bossen winnen aan belang.
Waarom de oven populair is
De opkomst van de houtskooloven past bij een bredere trend: mensen willen ambacht en beleving. Koken wordt een hobby, een manier om vrienden te imponeren. Een pizza uit eigen oven smaakt anders dan een afhaalpizza. Bovendien zijn er steeds meer betaalbare ovens op de markt. Van kleine tafelmodellen tot grote exemplaren op een kar. Wie in Vlaanderen een houtskooloven wil kopen, kan terecht bij gespecialiseerde tuinzaken of online. Reken op een paar honderd euro voor een instapmodel. Let wel op de regels: in sommige gemeenten mag je alleen buiten stoken als er geen overlast is. Informeer bij de gemeente naar de lokale voorschriften.
