Waarom mensen op Ikaria zo oud worden

    Ikaria geldt als een van de Blue Zones. Wat zit er achter het verhaal over langlevende eilandbewoners, en hoe hard zijn de cijfers?

    18 november 20262 mindoor EendjeOndersteund door AI (o.a. vertaling)
    Waarom mensen op Ikaria zo oud worden

    Ikaria is een bergachtig eiland in de Egeïsche Zee, dicht bij de Turkse kust. Het staat wereldwijd bekend als een van de Blue Zones, een term die journalist Dan Buettner in 2005 populair maakte voor regio's waar mensen opvallend vaak een hoge leeftijd bereiken. Op Ikaria zou het aandeel 90-jarigen hoger liggen dan elders in Europa. Dat beeld kwam er vooral door onderzoek van cardioloog Christodoulos Stefanadis en zijn team, die begin jaren 2000 de sterftecijfers op het eiland vergeleken met het Griekse vasteland.

    Het eiland als plek van ballingschap

    De geschiedenis van het eiland verklaart een deel van zijn isolement. Ikaria diende in de twintigste eeuw als plaats waar de Griekse staat politieke tegenstanders naartoe stuurde, onder meer na de burgeroorlog van 1946 tot 1949. Het eiland had weinig wegen, geen grote haven en nauwelijks industrie. Daardoor bleef de levenswijze van de bergdorpen lang onveranderd, met zelfvoorziening in plaats van winkels en bestellingen.

    In de bergdorpen, zoals Christos Raches, lopen mensen nog steeds veel. De hellingen zijn steil en de wegen smal, dus wie naar het veld, de kerk of een buurman gaat, legt elke dag kilometers te voet af. Dat is fysieke belasting die in de meeste Europese dorpen is verdwenen met de auto.

    Gewoonten en gemeenschap

    Lokale gewoonten worden vaak als verklaring genoemd. De keuken is grotendeels plantaardig, met wilde groenten, peulvruchten, aardappelen, kruiden, honing, geitenmelk en olijfolie, en weinig bewerkt voedsel. Een middagdutje, in het Grieks mesimeri, hoort bij het dagelijkse ritme. Stefanadis en anderen hebben een verband gelegd tussen die gewoonte en een lager risico op hart- en vaatziekten, maar dat verband is nooit definitief aangetoond.

    Minstens zo belangrijk is het sociale leven. Familie, buren en dorpsgenoten zien elkaar dagelijks, helpen elkaar en blijven betrokken tot op hoge leeftijd. Die sociale band wordt in het Blue Zones-model als factor genoemd, naast beweging en voeding.

    Kritiek op het verhaal

    De Blue Zones-theorie is niet onbetwist. Sommige onderzoekers wijzen op onbetrouwbare geboortegegevens uit oudere decennia, waardoor leeftijden te hoog kunnen zijn ingeschat. Ook is niet bewezen welke factor het zwaarst weegt: voeding, beweging, het dutje of de gemeenschap. Wie Ikaria bezoekt, ziet vooral een eiland met weinig haast en veel dagelijkse beweging, maar de precieze oorzaak van de lange levensduur blijft onzeker.

    Bronnen

    • Christodoulos Stefanadis, cardioloog, onderzoek naar sterftecijfers op Ikaria, gepubliceerd in de academische literatuur rond het eiland.
    door EendjeInstagram

    Gerelateerde artikelen

    Meer om te lezen

    1. Rode Duivels tegen het Duitsland van Klopp: zo ben je klaar voor de ticketsSport · 20 nov 2026
    2. Quedlinburg te voet verkennenReizen · 20 nov 2026
    3. Kalksteengrotten en ondergrondse rivieren in de Franse CaussesReizen · 20 nov 2026
    4. Waarom handboogschieten in het bos aan een opmars bezig isSport · 20 nov 2026
    5. Langeafstandssteppen op historische Vlaamse jaagpadenReizen · 20 nov 2026
    6. Vergeten landbouwterrassen in de bergen van ZagoriaReizen · 19 nov 2026
    7. Traditionele focaccia bakkenEten & Koken · 19 nov 2026
    8. Luchtvochtigheid en het rijzen van speltdeegEten & Koken · 19 nov 2026
    9. Historische pelgrimsroutes door de heuvels van RondaReizen · 19 nov 2026