Wandelen langs oude mijnsporen in Wales

In Snowdonia liggen wandelpaden die geen wandelpaden waren. Het zijn oude spoortlijnen en mijngangen, aangelegd voor koper- en leisteenwinning. Je wandelt er niet langs de geschiedenis, je wandelt erop.

De sporen van de leisteengroeven

In het noorden van Snowdonia, rond Bethesda en Llanberis, domineren de leisteengroeven het landschap. De Penrhyn Quarry bij Bethesda was ooit een van de grootste leisteengroeven ter wereld. De spoil tips, de afvalhopen van leisteen, zijn nu heuvels waar je overheen loopt. Ze zijn grijs en scherp, en er groeit bijna niets. De paden ernaartoe zijn de oude transportroutes: je volgt dezelfde lijnen waarlangs het leisteen naar de haven werd gebracht.

Bij Llanberis ligt de Dinorwic Quarry, nu een openluchtmuseum van vervallen gebouwen, schoorstenen en hellingen. Je kunt er uren ronddwalen tussen de overblijfselen. De inclines, de hellingen waarop karren met leisteen naar beneden werden gelaten, zijn nog steeds zichtbaar. Sommige zijn zo steil dat je handen en voeten nodig hebt.

Koper in de Brecon Beacons

In de Brecon Beacons, in Zuid-Wales, is de koperwinning nooit zo grootschalig geweest als de leisteen in het noorden, maar de sporen zijn er nog. Bij Craig y Cilau en rond Llangattock liggen oude koper- en loodmijnen. De mijngangen zijn dichtgemaakt, maar de spoil tips en de fundamenten van gebouwen liggen er nog. De paden erheen zijn rustig en vaak modderig. Je moet een kaart meenemen, want de bewegwijzering is beperkt.

Wat je ziet zijn geen spectaculaire ruïnes, maar kleine ingrepen in het landschap: een greppel, een hoop steen, een donkere opening in een helling. De mijnwerkerspaden zelf zijn vaak de enige duidelijke route. Ze zijn aangelegd om van de ene mijn naar de andere te komen, of om erts naar beneden te brengen. Nu zijn het wandelpaden, maar ze volgen nog altijd dezelfde logica: ze gaan waar het erts was.

Hoe het landschap de industrie verraadt

Het bijzondere is dat je de industrie blijft zien, ook als je niet weet waar je moet kijken. De spoil tips zijn kale plekken in het groen. De inclines zijn rechte lijnen tegen een heuvel die er niet horen. De mijngangen zijn vaak dichtgemaaid met een hek, maar het grind ervoor verraadt dat er iets is. En de paden zelf: ze lopen niet zoals wandelpaden lopen. Ze gaan recht omhoog, of ze volgen een contourlijn die nergens heen lijkt te gaan. Tot je beseft dat ze naar een ingang leiden die er niet meer is.

In Snowdonia zijn de mijnwerkerspaden soms nog voorzien van sporen. Een stuk rails, een omgevallen kar, een muur van een compressorhuis. Je hoeft niet te graven. Het ligt er.

Praktisch

De meeste wandelingen beginnen bij een parkeerplaats die je op de kaart vindt. In Llanberis is er een bezoekerscentrum bij de Dinorwic Quarry, met informatie over de leisteenindustrie. In de Brecon Beacons zijn de paden rond Craig y Cilau te bereiken vanaf Llangattock. Neem een kaart mee, want de spoil tips zijn geen officiële paden en de bewegwijzering is beperkt. Het weer kan snel omslaan, ook in de zomer. Waterdichte schoenen zijn geen luxe: de grond is er nat en scherp.

De wandelingen zijn niet zwaar, maar ze vragen aandacht. Je loopt niet over een onderhouden pad, maar over een spoor dat door mijnwerkers is gemaakt. Dat is het hele punt.