QR-codes overal, en waarom je ze beter even controleert
Van menukaart tot parkeerzone: QR-codes zitten nu overal op straat. Wat ze handig maakt, en waarom een geplakte code gevaarlijk kan zijn.

Op een parkeerautomaat hangt een QR-code met een wit stickertje erover geplakt. Wie hem scant, komt op een betaalpagina die er bijna hetzelfde uitziet als de echte. Dat is geen theorie: het is precies het soort misbruik waar de QR-code in het straatbeeld kwetsbaar voor maakt.
Van papieren menu naar telefoon
QR-codes bestonden al lang voor de coronapandemie, maar pas toen restaurants en cafés hun gasten niet langer een gedeeld papieren menu konden geven, werden ze gewoon. Een code op het tafeltje betekende dat de klant het menu op zijn eigen telefoon opende, zonder dat een kaart van hand tot hand ging. Veel zaken hielden de code achteraf aan, omdat hij goedkoper is om bij te werken dan een gedrukte kaart: een prijswijziging of een uitverkochte schotel past men aan in het systeem, niet op het karton.
Parkeren met een scan
De QR-code verhuisde ook naar de openbare ruimte. In gemeentelijke parkeerzones, zoals die in Amsterdam en Rotterdam, verschilt de werkwijze per zone: sommige plekken vragen om een betaling via een app, andere wijzen naar een code op de paal of op het bord. Voor de gemeente is dat goedkoper dan het onderhoud van een betaalautomaat op elke hoek. Voor de automobilist betekent het wel dat de code het enige is wat hem met de juiste betaalpagina verbindt.
Wat een geplakte code kan doen
Hier zit het probleem. Een code is gewoon een plaatje met een webadres erin, en wie zonder het te controleren scant, weet niet waar hij belandt. Oplichters plakken daarom een eigen code over de echte op een paal of een tafelkaartje. Dat fenomeen heet quishing, een samentrekking van QR en phishing. Het slachtoffer betaalt dan via een nagemaakte pagina, en het geld gaat naar de oplichter.
Wat helpt is simpel. Kijk of de sticker over een andere code geplakt is. Lees de webadres die je telefoon toont voordat je iets invult, en let op een vreemd domein of een ontbrekend bedrijfsnaam. Betaal liever via een app die je al kent dan via een pagina die je uit een code haalde. Gaat het om een parkeerplek, controleer dan of het adres van de betaalpagina klopt met wat de gemeente op het bord vermeldt.
De code zelf is niet het probleem. Het probleem is dat niemand er met het oog aan kan zien wat erachter zit.






