Vismoken in een Deense rookhut: van Bornholm tot je bord

Op het Deense eiland Bornholm staat de rookhut al generaties lang in het landschap. Het is een klein, houten gebouw met een open vuurplaats in het midden en een schoorsteen die de rook afvoert. De vis wordt aan stokken of roosters boven het vuur gehangen, zodat de rook er langzaam langs kan trekken.

Hoe een rookhut werkt

De traditionele rookhut is meestal van hout en heeft een open haard in het midden. De rook stijgt op en verlaat de hut via een opening in het dak. De vis hangt op enige afstand van het vuur, zodat hij niet verbrandt maar wel langzaam gaart en rook opneemt. Het vuur wordt gestookt met hout dat plaatselijk voorkomt.

Houtsoorten: els en beuk

Elzenhout en beukenhout zijn de twee soorten die het vaakst worden gebruikt. Els geeft een milde, lichtzoete rook. Beuk geeft een steviger, iets scherper aroma. De keuze bepaalt voor een groot deel de smaak van de vis. Andere houtsoorten worden soms gebruikt, maar els en beuk zijn de standaard op Bornholm.

Vissoorten: haring en makreel

Haring en makreel zijn de bekendste vissen die in de rookhut belanden. Haring is vetter en neemt de rook snel op. Makreel heeft steviger vlees en kan iets langer blijven hangen. De vis wordt meestal eerst gepekeld of gedroogd, afhankelijk van de traditie, en daarna opgehangen.

Bornholm als bakermat

Bornholm staat bekend om zijn rookhutten. Het eiland ligt in de Oostzee, tussen Denemarken en Zweden, en heeft een lange vistraditie. De rookhutten zijn er nog steeds in gebruik, zowel door vissers als door kleine rokerijen. Bezoekers kunnen er vaak gerookte vis kopen die ter plaatse is bereid.

Zelf thuis roken

Wie geen rookhut heeft, kan ook met een kleine rookoven of een gesloten barbecue aan de slag. Gebruik dan els- of beukenhout in kleine stukjes. Haring en makreel zijn geschikt, maar ook forel of zalm werken. De vis moet eerst worden gepekeld, daarna drooggedept en vervolgens bij lage temperatuur worden gerookt. Reken op een uur of twee, afhankelijk van de dikte van de vis.