Kan een telefoon weer uit elkaar gehaald worden?
Modulaire smartphones beloofden repareerbaarheid. Waarom ze verdwenen en wat het Europese recht op reparatie nu verandert.

Een smartphone gaat meestal kapot aan één onderdeel: het scherm, de batterij of de oplaadpoort. Toch wordt het hele toestel vaak weggegooid, omdat het ontwerp het vervangen van zo'n onderdeel moeilijk of onbetaalbaar maakt. Modulaire telefoons proberen dat probleem op te lossen door het toestel op te bouwen uit losse blokken die je zelf kunt wisselen.
Waarom modulaire telefoons verdwenen
Het bekendste voorbeeld is Project Ara van Google. Het idee was een basisframe waarin je camera, batterij of processor als aparte modules zou steken. Het project werd in 2016 stopgezet, vooral omdat de technische uitdagingen groot waren: elke module moest samenwerken met de rest, en de dikte en het gewicht van het geheel bleven hoog. Motorola probeerde het met de Moto Z in 2016, met magnetische 'Moto Mods' die je op de achterkant klikte. Die aanpak was beperkter, maar bleef een niche.
De Nederlandse fabrikant Fairphone heeft het concept van repareerbaarheid het langst volgehouden. Het bedrijf richt zich niet op de maximale modulariteit van Ara, maar op een telefoon waarvan de belangrijkste onderdelen zonder speciale gereedschappen te vervangen zijn. Dat maakt reparaties goedkoper en langer houdbaar, al blijft het ontwerp compromissen vragen op dikte en prijs.
Het Europese recht op reparatie
De Europese Unie werkt aan dit probleem vanuit wetgeving. Sinds 2025 geldt een ecodesignverordening voor smartphones en tablets. Die verplicht fabrikanten om reserveonderdelen gedurende een aantal jaar beschikbaar te houden, om reparatiehandleidingen aan te bieden en om batterijen gemakkelijker vervangbaar te maken. Daarnaast voert de EU via een richtlijn uit 2024 een recht op reparatie in, dat lidstaten tegen 2026 in nationaal recht moeten omzetten. Die richtlijn moet consumenten meer keuze geven tussen reparatie en vervanging, zodat een defect toestel niet meteen weggegooid hoeft te worden.
Voor de Belgische lezer betekent dit concreet dat de nieuwe regels vooral gaan gelden voor toestellen die na de inwerkingtreding op de markt komen. Oudere telefoons in een lade vallen er meestal buiten.
Waarom repareren ook het milieu helpt
Elektronisch afval is een van de snelst groeiende afvalstromen. Een smartphone bevat metalen zoals kobalt, lithium en goud, die bij de productie veel grondstoffen en energie kosten. Een toestel dat twee jaar langer meegaat, vermijdt de productie van een nieuw exemplaar en de daaraan verbonden uitstoot. Juist daarom is het herstellen van een batterij of scherm vaak milieuvriendelijker dan het hele toestel vervangen.
Als een telefoon toch het einde van zijn leven bereikt, kan hij in België worden ingeleverd bij de recyclagepunten van Recupel, de organisatie die elektrische en elektronische apparaten inzamelt en verwerkt. Een oude telefoon in de kast laten liggen is het minst nuttige wat je ermee kunt doen.
Wat dit betekent voor de koper
Bij de aankoop van een nieuwe telefoon is het zinvol te kijken naar hoe lang er software-updates komen en hoe makkelijk de batterij te vervangen is. Dat zegt meer over de levensduur dan de specificaties op het doosje.






