Het internet ligt op de zeebodem en is kwetsbaar
Het overgrote deel van het intercontinentale internetverkeer reist door glasvezelkabels op de zeebodem. Wie die kabels beschadigt, legt een deel van de wereld stil.

Een videogesprek met Tokio, een bankoverschrijving naar New York of een zoekopdracht die in Virginia wordt beantwoord: het overgrote deel van die gegevens reist niet door de lucht maar door glasvezelkabels op de bodem van de oceanen. Satellieten vervoeren maar een klein deel van het verkeer, omdat een signaal via een kabel veel sneller, goedkoper en in grotere hoeveelheden reist.
Een netwerk van honderdduizenden kilometers
De kabels zijn dun, vaak niet dikker dan een tuinslang, en bevatten enkele glasvezelpaartjes die licht doorlaten. Om de zeebodem te bereiken worden ze op de diepe delen van de oceaan beschermd met een dunner omhulsel, terwijl de kust- en ondiepe stukken zwaarder gepantserd zijn. Dat pantser is nodig omdat de meeste schade in ondiep water gebeurt, door ankers van schepen en door visnetten die over de bodem worden gesleept.
De Atlantische Oceaan wordt doorkruist door een dicht net van kabels die Europa en Noord-Amerika verbinden. In de Noordzee lopen ze van de Britse, Noorse en Duitse kusten naar de Europese continentale aansluitpunten. Die concentratie maakt de regio tot een van de drukst bevaren zones voor kabels ter wereld, en tot een plek waar één fout op zee meerdere verbindingen tegelijk kan raken.
Wie repareert er als het misgaat
Een kabel die doorgesneden wordt, valt niet meteen stil voor iedereen: het verkeer wordt doorgestuurd via andere routes, al kan dat trager en duurder zijn. Maar het herstel is traag. Een gespecialiseerd kabelschip zoekt de breuk op, haalt de kabel met een grijper van de bodem, snijdt het beschadigde stuk weg en last de twee uiteinden opnieuw aan elkaar. Op grote diepte en bij slecht weer kan dat dagen tot weken duren, omdat het schip vaak op een plek moet blijven liggen en elke reparatie in de praktijk opnieuw afgesteld moet worden.
Het aantal schepen dat hiervoor is uitgerust is beperkt, waardoor een reparatie in de ene regio langer kan duren omdat het dichtstbijzijnde schip elders bezig is. Die schaarste maakt het herstelcapaciteit zelf tot een strategisch punt.
Waarom zeekabels geopolitiek gevoelig zijn
Na een reeks incidenten in de Oostzee, waar kabels tussen Finland, Estland en andere landen werden beschadigd, werd de kwetsbaarheid van het net een politiek thema. Dat schade vaak door ankers of sleepnetten wordt veroorzaakt, maakt het niet minder ernstig, want dezelfde schade kan ook opzettelijk worden aangebracht en is moeilijk te bewijzen. Wie de route van een kabel controleert of bewaakt, heeft toegang tot informatie of kan verbindingen onderbreken.
Daarom investeren landen en techbedrijven steeds meer in eigen kabels, die niet via derde landen lopen. Voor een land zoals België, dat via de Noordzee met het Verenigd Koninkrijk en andere buurlanden verbonden is, betekent dat dat de veiligheid van het internet ook afhangt van wat er ver weg op de zeebodem gebeurt.






