Zoutwinning in de terrassen van Maras

In de Heilige Vallei van de Inca's, nabij Cusco, liggen de zoutpannen van Maras. Dit netwerk van ongeveer 3.000 kleine bassins is tegen de helling van de Qaqawiñay-berg gebouwd. Het systeem stamt uit de tijd van de Inca's en wordt vandaag de dag nog steeds op exact dezelfde wijze geëxploiteerd door de lokale gemeenschap.

De natuurlijke bron van zout water

De werking van de zoutpannen steunt volledig op een natuurlijke bron genaamd Qoripujio. Uit deze bron stroomt een constante stroom extreem zout water, dat door een complex netwerk van smalle kanalen naar de lagergelegen terrassen wordt geleid. De stroom wordt handmatig gereguleerd door de watertoevoer naar specifieke bassins te openen of te sluiten met modder en stenen.

Zodra een bassin gevuld is met een laag water van enkele centimeters, wordt de toevoer gestopt. Door de sterke zon en de droge berglucht verdampt het water, waarna de zoutkristallen achterblijven op de bodem. Dit proces duurt, afhankelijk van het seizoen, ongeveer een maand.

Coöperatief beheer door lokale families

De zoutpannen zijn geen eigendom van een bedrijf, maar worden beheerd door een lokale coöperatie. Elke zoutpan is toegewezen aan een specifieke familie uit de dorpen Maras of Pichingoto. De grootte van de familie bepaalt vaak hoeveel bassins zij mogen bewerken.

Nieuwe gezinnen uit de gemeenschap kunnen een ongebruikte zoutpan toegewezen krijgen, mits zij actief deelnemen aan het onderhoud van de gemeenschappelijke kanalen. Het gewonnen zout wordt verdeeld in verschillende kwaliteiten: het witte zout voor consumptie, roze zout voor gastronomische doeleinden en bruinachtig zout voor industrieel gebruik of vee.

Beperkte toegang voor bezoekers

Om de kwaliteit van het zout en de hygiëne te waarborgen, is het sinds 2019 niet langer toegestaan voor toeristen om tussen de zoutpannen zelf te wandelen. Bezoekers kunnen de terrassen enkel nog bekijken vanaf de aangewezen uitkijkpunten aan de rand van de vallei. Dit voorkomt dat vervuiling of beschadigingen de eeuwenoude structuur en de zoutwinning in gevaar brengen.