Papier uit olifantenmest: in Sri Lanka wordt het al eeuwen geschept
Olifantenmest bevat zoveel onverteerde vezels dat je er papier van kunt scheppen. In Sri Lanka gebeurt dat in kleine werkplaatsen, met de hand.

Olifantenmest is geen afval maar een grondstof. De dieren verteren hun plantenvoedsel zo slecht dat er in hun mest nog lange, taaie vezels zitten. Die vezels zijn de basis van papier dat in Sri Lanka in kleine werkplaatsen met de hand wordt geschept.
Van mest tot vezel
Een olifant eet per dag tot 150 kilo plantaardig materiaal: bladeren, takken, schors, gras. Zijn spijsvertering haalt daar maar een deel van de energie uit. De vezels die hij niet afbreekt, komen er aan de andere kant weer uit, vermengd met water en maagvocht. Die vezels zijn lang en sterk, precies wat je voor papier nodig hebt.
De mest wordt eerst opgevangen en een tijd in water geweekt. Daarna wordt het mengsel gekookt om bacteriën te doden en de vezels los te weken. Wat overblijft is een pulp die op een zeef wordt geschept. De vezels blijven liggen, het water loopt weg. Het vel papier droogt in de zon.
Ambachtelijk scheppen
Het scheppen gebeurt met de hand, in kleine werkplaatsen. Een schepraam met een fijn gaas wordt in de pulp gedoopt, omhooggehaald en geschud zodat de vezels zich gelijkmatig verdelen. Elk vel is daardoor net iets anders van dikte en textuur. Dat handwerk bepaalt de kwaliteit: te veel pulp geeft dik, bros papier, te weinig geeft doorschijnende vellen.
De werkplaatsen zijn vaak verbonden aan olifantenopvangcentra, waar de dieren toch al leven en hun mest toch al moet worden opgeruimd. De opbrengst van het papier draagt bij aan het onderhoud van de dieren.
Waarom het ecologisch telt
Papier maken kost normaal bomen en veel water. Olifantenmest is een afvalstroom die anders gewoon wegrot. Door er papier van te scheppen, wordt dat afval een product zonder dat er een boom voor wordt gekapt. Bovendien is de mest er toch, zolang er olifanten zijn.
De ecologische betekenis zit vooral in die combinatie: afval dat een grondstof wordt, en een ambacht dat de olifant zelf geld waard maakt. In Sri Lanka, waar mens en olifant vaak om ruimte vechten, is dat geen detail.






