De stenen terrassen van Zagoria hielden de bergen op hun plek
In het Griekse Pindosgebergte voorkomen eeuwenoude droogmuren dat de bodem wegspoelt in de Vikoskloof, een van de diepste kloven ter wereld.

In het noordwesten van Griekenland, diep in de regio Epirus, hangen smalle stroken landbouwgrond tegen de steile wanden van het Pindosgebergte. Deze terrassen zijn geen toeval van de natuur, maar het resultaat van de xerolithia-techniek. Zonder een druppel mortel of cement stapelden de bewoners van de Zagoria-dorpen natuursteen op elkaar om horizontale vlakken te creëren op hellingen waar landbouw anders onmogelijk was.
De muren zijn gebouwd om de enorme kracht van de natuur te temmen. Omdat het Pindosgebergte uit kalksteen bestaat en de regio te maken heeft met hevige regenval, is bodemerosie een constant gevaar. De losse stapeling van de stenen fungeert als een natuurlijk drainagesysteem. Overtollig water sijpelt tussen de stenen door naar beneden, in plaats van de kostbare aarde en de structuur van het terras in één keer weg te spoelen.
Naast waterbeheer boden de muren ook thermische voordelen. De stenen absorberen overdag de hitte van de zon en geven die warmte 's nachts langzaam weer af. Dit microklimaat verlengde de groeiperiode van gewassen, wat essentieel was voor de autarkie van de geïsoleerde gemeenschappen. In de 20e eeuw zorgde ontvolking ervoor dat veel van deze structuren overwoekerd raakten. Zonder onderhoud stijgt het risico op aardverschuivingen, omdat de muren hun stabiliserende functie verliezen.
Sporen van zelfvoorziening in de bergen
Tijdens een wandeling door de regio kun je de historische functie van deze terrassen herkennen aan de specifieke gewassen en locaties:
- Vikoskloof: Op de extreem smalle richels van deze diepe kloof zie je hoe elke meter grond werd benut voor overleving.
- Wijnstokken: Op de zonnigste terrassen vind je vaak nog de resten van oude druivelaars die profiteerden van de warmte van de stenen.
- Peulvruchten en granen: Op de bredere plateaus rondom de dorpen werd de basis voor de dagelijkse voeding verbouwd.
- UNESCO-erfgoed: De techniek van het droogmuren bouwen staat sinds 2018 op de UNESCO-lijst van immaterieel cultureel erfgoed, en de muren vormen de ruggengraat van het landschap.






