Koken op restwarmte: gaar worden zonder vuur
Van hooikist tot thermoskan: gerechten die zonder vuur gaar worden door warmtebehoud. Hoe werkt dat?
Koken zonder vuur
Je brengt een pot water aan de kook, zet hem in een geïsoleerde doos en laat hem uren staan. Het eten wordt gaar zonder dat er nog een vlam aan te pas komt. Dat is geen trucje, maar een kwestie van warmte vasthouden.
De natuurkunde is simpel: een geïsoleerde doos vertraagt het warmteverlies. Zolang de temperatuur boven de 60 graden blijft, gaart het eten door. Een hooikist, een kookkist of een thermoskan doen allemaal hetzelfde: ze houden de warmte vast die je er eenmaal in hebt gestopt.
Hooikist en Zweedse kookkist
De hooikist is een oude Vlaamse techniek. Je kookt een gerecht kort op het vuur, zet de pot in een met hooi gevulde doos en laat hem een paar uur staan. Het hooi isoleert. De Zweedse kookkist werkt volgens hetzelfde principe, maar gebruikt vaak een deken of een speciaal isolerend materiaal. In Zweden heet dat een *varmhållningslåda*.
Rijst stomen in een thermoskan
Ook een thermoskan werkt. Doe rijst en kokend water in een goed geïsoleerde kan, sluit af en laat een half uur tot een uur staan. De rijst gaart in de restwarmte. Hetzelfde kan met couscous of bulgur. Belangrijk is dat de kan echt goed isoleert en dat je hem niet te vaak opent.
Waarom het werkt
Elke keer dat je de deksel opendoet, ontsnapt warmte. Een geïsoleerde doos houdt de temperatuur lang genoeg hoog om eiwitten te laten stollen en zetmeel te laten garen. De exacte tijd hangt af van de isolatie en de hoeveelheid eten. Reken op twee tot vier uur voor de meeste hooikistgerechten, en een half uur voor rijst in een thermoskan.
Bronnen
- Eendje.be, eigen redactie
