Bitterballen zelf maken: ragout, beslag en bakken
Zelf bitterballen maken: hoeveel ragout, vlees en beslag per bal, de rol van bouillon en roux, en frituur of oven vergeleken.

Bitterballen zijn een klassieker die thuis goed lukt, mits de ragout stevig genoeg is om te vormen en het beslag dun genoeg om dun te bedekken. De verhoudingen hieronder zijn richtwaarden. Ze verschillen per recept, dus weeg bij je eerste keer alles af.
De cijfers
Bitterballen per portie? Nilou, onze voedings- en bewegingsapp, schat 600 tot 730 kcal, in dezelfde orde als een frietje met mayonaise (550 tot 670 kcal).
Dit is een schatting voor een volwassene van 60 tot 85 kg. Je eigen cijfer kan anders liggen. Geen medisch advies.
Wat zit er in één bitterbal
Een bitterbal bestaat uit drie lagen: de ragout in het midden, de panering eromheen en de frituurolie die er bij het bakken in trekt. Een gangbare bal bevat ongeveer 20 tot 25 gram ragout. Vlees maakt daar ongeveer de helft van uit. Het beslag, bestaande uit bloem, ei en paneermeel, weegt rond de 10 tot 15 gram.
Een bakje van tien komt dus neer op ongeveer 200 tot 250 gram ragout, 100 tot 125 gram vlees en 100 tot 150 gram beslag. Wie meer ragout in de vorm stopt, krijgt een zachtere bal die bij het bakken makkelijker openbarst.
Ingrediënten voor 4 personen (40 stuks)
Het frituurvet dat in de bal trekt, staat niet in de lijst.
- 450 g rundvlees
- 60 g boter
- 60 g bloem
- 450 ml bouillon
- 100 g bloem
- 3 eieren
- 200 g paneermeel
De ragout: vlees, bouillon en roux
De traditionele Hollandse ragout is gemaakt van rundvlees, meestal runderlap of runderrib, dat lang en laag wordt gegaard tot het uit elkaar valt. Het vlees wordt fijngehakt of fijngeplukt. De bouillon die bij het garen vrijkomt, is de smaakdrager. Hij moet sterk genoeg zijn, anders wordt de ragout flauw.
Die bouillon bindt men met een roux: een mengsel van boter en bloem dat je even laat garen voor je het bij de vloeistof voegt. De roux bepaalt de dikte. Te veel roux maakt de massa pasteuze, te weinig geeft een vloeibare ragout die niet vormt. Laat de ragout na het binden volledig afkoelen en staan, liefst een nacht in de koelkast. Pas dan kun je er balletjes van rollen zonder dat ze uiteenvallen.
Beslag en panering
Het klassieke beslag bestaat uit bloem, geklopt ei en paneermeel. Rol de gekoelde ragout tot balletjes, haal ze door bloem, dan door het ei en tenslotte door het paneermeel. Dubbel paneren geeft een dikkere, knapperiger schil, maar het verhoogt ook het aantal kalorieën per bal. Een dun laagje is genoeg voor een knapperige korst.
Frituur of oven
In de frituur bak je op ongeveer 175 tot 180 graden, in drie tot vier minuten. Dat geeft de krokantste schil en de gelijkmatigste bruining. Het nadeel is de hoeveelheid olie.
In de oven bak je op ongeveer 200 graden, gedurende 15 tot 20 minuten, op een rooster met bakpapier. Bestrijk de ballen licht met olie voor ze in de oven gaan. Dat geeft minder vet, maar de schil wordt minder krokant en de ballen moeten vaker gedraaid worden. Wie de oven kiest, legt de bitterballen het best op een rooster boven een bakplaat, zodat de onderkant niet gaar blijft.
Bakken en serveren
Bak de ballen in kleine porties, zodat de temperatuur van de frituur of de oven niet te veel zakt. Laat ze na het bakken even uitlekken op keukenpapier. Serveer ze warm met mosterd, die de vette ragout scherp maakt.
Lees de analyse nog eens volledig na bij Nilou.






